28 listopada w Gminnej Bibliotece Publicznej w Miedzichowie odbyła się prelekcja Grażyny Matuszak pn.”Archiwistyka społeczna – w czym tkwi jej siła?”. Grażyna Maruszak jest edukatorką regionalną Ośrodka Wiedzy o Regionie Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Nowym Tomyślu i temat archiwistyki społecznej jest jej bardzo bliski. Od lat zajmuje się bowiem współtworzeniem Nowotomyskiej Galerii Internetowej.
Archiwistyka społeczna to dynamicznie rozwijająca się dziedzina życia społecznego. Opiera się głównie na wyrastających z realnych potrzeb społecznych działaniach miłośników historii, lokalnych społeczników, regionalistów, czy osób mających potrzebę zajęcia się utrwaleniem dla kolejnych pokoleń lokalnych historii. Archiwa społeczne to działania oddolne. Powstają, gdy ich twórcy chcą udokumentować to, co jest ważne dla miejsca, w którym żyją, a o czym milczą podręczniki czy źródła historyczne. Koncentruje się na gromadzeniu, przechowywaniu i udostępnianiu materiałów archiwalnych związanych z historią społeczności, grup społecznych lub ruchów społecznych.
W ramach archiwistyki społecznej istotne jest angażowanie w procesy archiwizacji lokalnych społeczności. Obejmuje to zarówno zbieranie materiałów, jak i ich digitalizację oraz udostępnianie szerokiemu gronu odbiorców. Jej celem jest nie tylko zachowanie pamięci o danej społeczności, ale także umożliwienie jej członkom aktywnego uczestnictwa w narracji o ich historii. Właściwe podejście do archiwistyki społecznej może przyczynić się do wzmocnienia tożsamości i więzi społecznych w danym regionie.
Działania te prelegentka przedstawiła na przykładzie wspomnianej już Nowotomyskiej Galerii Internetowej, która istnieje od 2012 roku i podlega Ośrodkowi Wiedzy o Regionie MiP Biblioteki w Nowym Tomyślu. Galeria ta od 2021 roku jest wpisana do ogólnopolskiej bazy archiwów społecznych i gromadzi głównie pamiątki fotograficzne Ziemi Nowotomyskiej. Zebrane w niej materiały, oprócz prezentacji w sieci na stronie galeria.bibliotekant.pl /galeria.nowytomysl.pl/, służą jako materiał ikonograficzny do wystaw regionalnych, książek i periodyków o historii i kulturze naszego regionu. Z gromadzonych materiałów korzysta wiele instytucji, w tym naukowych, i to nie tylko z regionu, ale także z całej Polski.
Gminna Biblioteka Publiczna w Miedzichowie również czyni kroki w kierunku tworzenia zbiorów dokumentów życia społecznego z terenu gminy Miedzichowo, więc temat okazał się bardzo aktualny.
